ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE:
- zasiłek stały,
- zasiłek okresowy,
- zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,
ŚWIADCZENIA NIEPIENIĘŻNE:
- praca socjalna,
- składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- sprawienie pogrzebu,
- poradnictwo specjalistyczne,
- schronienie,
- posiłek,
- usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, ośrodkach wsparcia oraz rodzinnych domach pomocy,
- specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia,
- pobyt w domu pomocy społecznej,
- pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia.
Najczęściej udzielane świadczeniaZasiłek stały
Zasiłek stały przysługuje:
1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
O kryterium dochodowym czytaj w rozdziale: "Kryterium dochodowe - jak oblicza się dochód".
Całkowita niezdolność do pracy oznacza:
- całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, lub o całkowitej niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji), albo
- zaliczenie do I lub II grupy inwalidów, lub
- legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (odpowiednie orzeczenie Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności).
Osoba niezdolna do pracy z tytułu wieku to osoba, która ukończyła 60 lat (kobieta) lub 65 lat (mężczyzna).
Zasiłek stały nie przysługuje osobie uprawnionej do renty socjalnej (do renty takiej uprawniona jest zwykle osoba, której niepełnosprawność powstała w młodym wieku, np. w trakcie nauki w szkole, i która z tego powodu nie była w stanie nabyć innych uprawnień np. do renty z tytułu niezdolności do pracy; o rencie socjalnej piszemy również w rozdziale: "Definicje i inne ważne pojęcia").
Maksymalna kwota zasiłku stałego wynosi 444zł, minimalna - 30 zł. Zasiłek wypłacany jest w wysokości różnicy między kryterium dochodowym a dochodem osoby (lub na osobę w rodzinie). Bliżej wyjaśniają to poniższe przykłady.
Przykład 1:
Jedynym dochodem samotnej osoby niepełnosprawnej, całkowicie niezdolnej do pracy, jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Różnica wynosi: 477 - 153 = 324 zł. Kwota zasiłku stałego w przypadku tej osoby została ustalona na 317 zł.
Przykład 2:
W rodzinie jest osoba całkowicie niezdolna do pracy z powodu wieku. Po zliczeniu dochodów tej rodziny okazało się, że na jedną osobę w rodzinie przypada 200 zł. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 351 zł. Różnica wynosi: 351 - 200 = 151 zł. Kwota zasiłku stałego w tym przypadku została ustalona na 151 zł.
Zasiłek okresowy
Jest wypłacany w następujących sytuacjach:
- długotrwała choroba,
- niepełnosprawność,
- bezrobocie,
- możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.
Wysokość zasiłku okresowego ustalana jest od wysokości odpowiedniego kryterium dochodowego odejmuje się dochód osoby lub rodziny . Minimalna wyskość zasiłku wynosi 20 zł.
Wprowadzono też dodatkową zasadę ustalającą minimalną kwotę zasiłku jako określony procent różnicy pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem osoby lub rodziny. W roku 2006 procent ten wynosi:
- w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 30% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby,
- w przypadku rodziny - 25% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.
W kolejnych latach procent ten będzie systematycznie rósł i wyniesie:
- 50% w obu przypadkach - od 2008 r.
Opisany mechanizm pozwolą zrozumieć poniższe przykłady:
Przykład 1:
Osoba samotna osiąga dochód w wysokości 201 zł miesięcznie. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej to 477 zł. Różnica wynosi: 477 - 201 = 276 zł. W 2006 r. zasiłek okresowy wypłacony będzie w kwocie nie mniejszej niż 30% ustalonej uprzednio różnicy, czyli: 276 zł * 30% = 82,80 zł.
Przykład 2:
Osoba samotna osiąga dochód w wysokości 401 zł miesięcznie. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej to 477 zł. Różnica wynosi: 477 - 401 = 76 zł. W 2006 r. zasiłek okresowy wypłacony będzie w kwocie nie mniejszej niż 30% ustalonej uprzednio różnicy, czyli: 76 zł * 30% = 22,80 zł.
Przykład 3:
Dochód trzyosobowej rodziny wynosi 720 zł (240 zł na osobę w rodzinie). Kryterium dochodowe dla trzyosobowej rodziny to 1053 zł. Różnica wynosi: 1053 - 720 = 333 zł. Minimalna kwota zasiłku okresowego w 2006 r. nie może być mniejsza niż 25% ustalonej poprzednio różnicy, czyli: 333 zł * 25% = 83,30 zł.
Zasiłek celowy
Wypłacany jest w celu zaspokojenia niezbędnej (konkretnej) potrzeby bytowej. Zasiłek może być przeznaczony na/może pokryć:
- koszty zakupu żywności, leków, leczenia,
- kupno opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego,
- drobne remonty i naprawy w mieszkaniu,
- koszty pogrzebu,
- bilet kredytowy.
Zasiłek może być również przyznany osobie lub rodzinie, która poniosła straty w wyniku:
- zdarzenia losowego,
- klęski żywiołowej lub ekologicznej.
W tych przypadkach pomoc może być przyznana niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Sytuacja, w której dokonuje się zwrotu pomocy dotyczy osób lub rodzin przekraczających kryterium dochodowe - piszemy o tym w tabeli poniżej.
Pomoc dla osób lub rodzin przekraczających kryterium dochodowe
Specjalny zasiłek celowy - może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Pomoc nie podlega zwrotowi jeśli wysokość pomocy (wartość) nie przekroczy odpowiedniego kryterium dochodowego.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być również przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Mapa strony
Rodzaje świadczeń z Pomocy Społecznej